Een bijzonder moment voor het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium! Op donderdag 29 oktober verrichtte Robbert Dijkgraaf de ceremoniële eerste slag van het Eise Eisinga Planetarium Vijfje. Met deze officiële herdenkingsmunt wordt het oudste nog werkende planetarium ter wereld, dat sinds 2023 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat, op bijzondere wijze geëerd.
De herdenkingsmunt wordt uitgegeven door de Koninklijke Nederlandse Munt, in opdracht van het ministerie van Financiën. Het vijfje is onderdeel van de serie Nederlands Werelderfgoed, waarmee bijzondere UNESCO Werelderfgoedlocaties in Nederland in het zonnetje worden gezet.
Het grootste verhaal in je binnenzak
Tijdens de feestelijke muntslag stond Robbert Dijkgraaf stil bij het bijzondere verhaal achter het Planetarium en de betekenis van de munt.
“Het bijzondere aan het Planetarium van Eise Eisinga is dat het een relatief klein Werelderfgoed is dat het grootste verhaal vertelt dat er is: het verhaal van ons heelal. Met deze munt wordt dat verhaal nog kleiner en tastbaarder. Je kunt het nu letterlijk in je binnenzak meenemen. Hoe bijzonder is dat?”
Een treffende gedachte, want wat Eise Eisinga tussen 1774 en 1781 in zijn eigen woonkamer bouwde, spreekt bijna 250 jaar later nog altijd tot de verbeelding. Met zijn indrukwekkende raderwerk en nauwkeurige weergave van ons zonnestelsel wist hij een stukje van het heelal naar Franeker te brengen. En dat bijzondere verhaal reist dankzij de herdenkingsmunt nu letterlijk de wereld over.
Een bijzonder ontwerp vol sterrenkunde
Het Eise Eisinga Planetarium Vijfje is ontworpen door Armand Mevis. Op de keerzijde is het Planetarium afgebeeld, omringd door de zon en de planeten die in Eisinga's tijd bekend waren. De voorzijde toont het portret van Koning Willem-Alexander, met op de achtergrond verwijzingen naar ons Melkwegstelsel en een zwart gat.
Zo brengt het ontwerp de sterrenkundige kennis uit de tijd van Eisinga samen met onze huidige kennis over het heelal.
Voor het Planetarium is de munt een bijzonder eerbetoon. Directeur Adrie Warmenhoven vertelt:
“We keken vol spanning naar het ontwerp uit. Het is prachtig om te zien hoe de ontwerper niet alleen heel treffend het Planetarium van Eisinga heeft weergegeven, maar ook de verbinding legt met de moderne sterrenkunde. Ook dat zou Eise Eisinga ongetwijfeld geboeid hebben. We zijn heel trots dat Eisinga’s Planetarium met deze prachtige munt wordt vereeuwigd.”
Een bijzonder stukje Werelderfgoed voor thuis
Het Eise Eisinga Planetarium Vijfje heeft een nominale waarde van vijf euro en is verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, waaronder een zilveren en een gouden verzamelaarsvariant.
De herdenkingsmunt is verkrijgbaar via de Koninklijke Nederlandse Munt én in de museumwinkel van het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker.
Een bijzonder aandenken aan een klein Planetarium met misschien wel het grootste verhaal dat er is: dat van ons heelal.